Chương trình Môi trường LHQ (UNEP) chọn chủ đề Ngày Môi trường thế giới (5-6) năm nay là: "Kinh tế xanh: có vai trò của bạn". Theo UNEP, kinh tế xanh là nền kinh tế có mức phát thải thấp, sử dụng hiệu quả tài nguyên và hướng tới công bằng xã hội.
Ðứng trước thực trạng tài nguyên đang dần cạn kiện, đa dạng sinh học bị suy giảm, ô nhiễm môi trường tiếp tục gia tăng, biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, nhiều quốc gia đã từ bỏ phát triển kinh tế theo hướng "ô nhiễm trước, xử lý sau" để chọn kinh tế xanh làm mô hình phát triển mới. Thay vì sử dụng nguyên liệu hóa thạch, kinh tế xanh sử dụng năng lượng tái tạo và công nghệ các-bon thấp, khuyến khích sử dụng nguồn lực và năng lượng hiệu quả hơn. Phát triển kinh tế xanh và quản lý môi trường hiệu quả là hai nhân tố căn bản bảo đảm tiến trình phát triển bền vững của mỗi nước nói riêng và trên phạm vi toàn cầu nói chung.
Liên hợp quốc đã tổng kết 14 mô hình để phát triển kinh tế xanh. Trong đó có mô hình: Nông nghiệp thông minh với khí hậu; đầu tư công nghệ sạch; việc làm xanh; kinh tế xanh; giáo dục vì phát triển bền vững; xanh hóa khu vực y tế; thị trường công nghệ xanh; giải pháp năng lượng xanh; sản xuất sạch hơn và hiệu quả nguồn tài nguyên... Ðó là các mô hình nhiều nước có thể học tập và làm theo.
Hiện tại, nền kinh tế nước ta tăng trưởng còn dựa nhiều vào khai thác tài nguyên với hiệu quả sử dụng thấp, phát sinh nhiều chất thải, gây ô nhiễm, suy thoái môi trường. Phát triển kinh tế xanh ở nước ta đã và đang gặp không ít khó khăn. Hệ thống pháp luật đang trong thời kỳ chuyển đổi chưa đồng bộ. Công nghệ sản xuất cũ, lạc hậu còn phổ biến. Năng suất lao động thấp, sức cạnh tranh chưa cao, hiệu quả sử dụng các nguồn lực thấp. Công nghệ sản xuất năng lượng tái tạo chưa phát triển...
Thấy được mối quan hệ chặt chẽ giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường để đất nước phát triển bền vững, Nghị quyết Ðại hội lần thứ XI của Ðảng chỉ rõ: "Chú trọng phát triển kinh tế xanh, thân thiện với môi trường; từng bước phát triển năng lượng sạch, sản xuất sạch, tiêu dùng sạch".
Các chuyên gia về lĩnh vực môi trường cho rằng để đưa Nghị quyết của Ðảng vào sản xuất và đời sống các cấp có thẩm quyền và người dân cần thực hiện tốt ba nhóm giải pháp chính.
Thứ nhất, giảm cường độ phát thải khí nhà kính trên đơn vị GDP và tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo. Cụ thể là cải thiện hiệu suất và hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm mức tiêu hao năng lượng trong hoạt động sản xuất, vận tải, thương mại; đẩy mạnh việc khai thác có hiệu quả các nguồn năng lượng mới tái tạo, giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng hóa thạch; trồng rừng, chống mất rừng và suy thoái rừng.
Thứ hai, sắp xếp lại cơ cấu, hạn chế phát triển những ngành kinh tế phát sinh chất thải lớn, gây ô nhiễm suy thoái môi trường; sử dụng tiết kiệm và hiệu quả tài nguyên, nhất là tài nguyên nước, tài nguyên đất và tài nguyên khoáng sản; đổi mới công nghệ áp dụng sản xuất sạch hơn.
Thứ ba, xây dựng thành thị, nông thôn mới, mà ở đó con người có lối sống hài hòa, thân thiện môi trường. Thay đổi mô hình và hành vi tiêu dùng theo hướng bền vững của ba khu vực tiêu dùng: Nhà nước, doanh nghiệp và dân cư.
Triển khai có hiệu quả các nhóm giải pháp nói trên không chỉ tạo đà thuận lợi cho kinh tế xanh của nước ta phát triển mà còn là yếu tố quan trọng bảo đảm cho đất nước phát triển nhanh và bền vững.
Liên hợp quốc đã tổng kết 14 mô hình để phát triển kinh tế xanh. Trong đó có mô hình: Nông nghiệp thông minh với khí hậu; đầu tư công nghệ sạch; việc làm xanh; kinh tế xanh; giáo dục vì phát triển bền vững; xanh hóa khu vực y tế; thị trường công nghệ xanh; giải pháp năng lượng xanh; sản xuất sạch hơn và hiệu quả nguồn tài nguyên... Ðó là các mô hình nhiều nước có thể học tập và làm theo.
Hiện tại, nền kinh tế nước ta tăng trưởng còn dựa nhiều vào khai thác tài nguyên với hiệu quả sử dụng thấp, phát sinh nhiều chất thải, gây ô nhiễm, suy thoái môi trường. Phát triển kinh tế xanh ở nước ta đã và đang gặp không ít khó khăn. Hệ thống pháp luật đang trong thời kỳ chuyển đổi chưa đồng bộ. Công nghệ sản xuất cũ, lạc hậu còn phổ biến. Năng suất lao động thấp, sức cạnh tranh chưa cao, hiệu quả sử dụng các nguồn lực thấp. Công nghệ sản xuất năng lượng tái tạo chưa phát triển...
Thấy được mối quan hệ chặt chẽ giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường để đất nước phát triển bền vững, Nghị quyết Ðại hội lần thứ XI của Ðảng chỉ rõ: "Chú trọng phát triển kinh tế xanh, thân thiện với môi trường; từng bước phát triển năng lượng sạch, sản xuất sạch, tiêu dùng sạch".
Các chuyên gia về lĩnh vực môi trường cho rằng để đưa Nghị quyết của Ðảng vào sản xuất và đời sống các cấp có thẩm quyền và người dân cần thực hiện tốt ba nhóm giải pháp chính.
Thứ nhất, giảm cường độ phát thải khí nhà kính trên đơn vị GDP và tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo. Cụ thể là cải thiện hiệu suất và hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm mức tiêu hao năng lượng trong hoạt động sản xuất, vận tải, thương mại; đẩy mạnh việc khai thác có hiệu quả các nguồn năng lượng mới tái tạo, giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng hóa thạch; trồng rừng, chống mất rừng và suy thoái rừng.
Thứ hai, sắp xếp lại cơ cấu, hạn chế phát triển những ngành kinh tế phát sinh chất thải lớn, gây ô nhiễm suy thoái môi trường; sử dụng tiết kiệm và hiệu quả tài nguyên, nhất là tài nguyên nước, tài nguyên đất và tài nguyên khoáng sản; đổi mới công nghệ áp dụng sản xuất sạch hơn.
Thứ ba, xây dựng thành thị, nông thôn mới, mà ở đó con người có lối sống hài hòa, thân thiện môi trường. Thay đổi mô hình và hành vi tiêu dùng theo hướng bền vững của ba khu vực tiêu dùng: Nhà nước, doanh nghiệp và dân cư.
Triển khai có hiệu quả các nhóm giải pháp nói trên không chỉ tạo đà thuận lợi cho kinh tế xanh của nước ta phát triển mà còn là yếu tố quan trọng bảo đảm cho đất nước phát triển nhanh và bền vững.
(Theo: Icon )
